Αναλήψεις από ΑΤΜ: Τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνουμε, οι αποδείξεις και τα μέτρα προστασίας

Πόσες φορές έχετε κάνει ανάληψη από ένα ΑΤΜ κι έχετε πετάξει την απόδειξη της συναλλαγής ακριβώς δίπλα; Πόσες φορές πληκτρολογείτε το PIN σας και ξεχνάτε να καλύψετε το πληκτρολόγιο με το χέρι σας; Πόσες φορές σηκώνετε μετρητά, αργά το βράδυ, χωρίς να προσέχετε ποιος βρίσκεται γύρω σας; Η συμπεριφορά μας, είναι καθοριστική για την ασφάλειά μας, προειδοποιούν οι ειδικοί, όταν βρισκόμαστε μπροστά από ένα μηχάνημα αυτόματης ανάληψης. Ο Προέδρος του Διεθνούς Ινστιτούτου Κυβερνοασφάλειας, Ειδικός Ερευνητής Ηλεκτρονικών Εγκλημάτων, Μανώλης Σφακιανάκης, εξηγεί μέσω του FLASH, τους κινδύνους…

«Ο κόσμος πηγαίνει χωρίς να γνωρίζει βασικούς κανόνες, βάζει την κάρτα του, παίρνει τα λεφτά του, φεύγει. Όμως οι επιτήδειοι καραδοκούν, με σκοπό να μπορέσουν να μας πάρουν τα χρήματα μέσα από το ATM. Πώς; Το πρώτο και το πιο απλό, είναι τη στιγμή που κάθεσαι στη σειρά να είναι κάποιος πίσω σου και να βλέπει τον κωδικό σου, το pin που βάζεις. Πάρα πολύ εύκολο. Τέσσερα ψηφία είναι, με μια μικρή ματιά, τα έχει δει όλα. Άρα, τι κάνουμε; Καλύπτουμε το πληκτρολόγιο με το χέρι μας.

Στη συνέχεια, όταν πάλι βάζεις την κάρτα μέσα στο ATM, θα πρέπει να προσέχεις και να βλέπεις, αν η σχισμή είναι κανονική ή είναι σχισμή η μία πάνω στην άλλη. Γιατί τι κάνουν; Βάζουν μια ηλεκτρονική σχισμή, τη μία πάνω στην άλλη και τη στιγμή που βάζεις την κάρτα μέσα στο μηχάνημα, σου τη διαβάζουν. Στην κλωνοποιούν.»

Τα κόλπα που σκαρφίζονται οι απατεώνες, πολλά, αφού πολλές είναι και οι αναλήψεις. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι κάθε χρόνο -σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας- πραγματοποιούνται περίπου 11 δισεκατομμύρια αναλήψεις από τα τερματικά της Ε.Ε, δηλαδή σχεδόν 30 εκατομμύρια την ημέρα.

Όσο για την Ελλάδα, μόνο το 2024, καταγράφηκαν περίπου 158,7 εκατομμύρια αναλήψεις από ΑΤΜ συνολικά. Δηλαδή περίπου 435.000 αναλήψεις ημερησίως, με βάση τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία. Ένας αριθμός που αυξάνεται αισθητά τους καλοκαιρινούς μήνες, λόγω της τουριστικής κίνησης και της μεγαλύτερης χρήσης μετρητών. Γι' αυτό και η έμπνευση των επιτήδειων, αποδεικνύεται αστείρευτη…

• Skimming (αντιγραφή κάρτας): Συσκευές που τοποθετούνται πάνω στην υποδοχή κάρτας και «διαβάζουν» τα στοιχεία της. Συχνά συνδυάζονται με μικροσκοπικές κάμερες ή ψεύτικα πληκτρολόγια για να καταγράψουν το PIN.

• Παγιδευμένη υποδοχή (card trapping): Μηχανισμός που κρατά την κάρτα μέσα στο ΑΤΜ. Κάποιος «βοηθός» μπορεί να εμφανιστεί και να σου ζητήσει το PIN για να την ανακτήσει.

• Shoulder surfing: Κάποιος παρακολουθεί από κοντά το PIN που πληκτρολογείς.

• ΑΤΜ σε απομονωμένα σημεία: Μεγαλύτερος κίνδυνος για κλοπή ή πίεση να κάνεις ανάληψη.

• «Βοήθεια» από αγνώστους: Απατεώνες που προσφέρονται να βοηθήσουν και προσπαθούν να δουν στοιχεία ή να σε μπερδέψουν, είναι μερικές από τις περιπτώσεις που έχουν εντοπίσει οι αρχές.Φωτ.: Eurokinissi

Γιατί δεν πρέπει να πετάμε τις αποδείξεις των συναλλαγών

Για όλα τα παραπάνω, το πιο ισχυρό «νόμισμα» σε μια συναλλαγή είναι η προσοχή μας, συμπληρώνει ο τέως Αντιστράτηγος της Αστυνομίας. Οι αποδείξεις που εκδίδει το ΑΤΜ για παράδειγμα -στις οποίες αναγράφονται μεταξύ άλλων τα στοιχεία της τράπεζας αλλά και του μηχανήματος (Περιοχή, διεύθυνση κλπ), η ημερομηνία, η ώρα, το ποσό της ανάληψης, το διαθέσιμο υπόλοιπο αν έχει ζητηθεί καθώς και μερικώς καλυμμένα τα στοιχεία του λογαριασμού- καλό θα ήταν να μην απορρίπτονται στα σκουπίδια που βρίσκονται ακριβώς δίπλα του.

Η απόδειξη από μόνη της, βεβαίως, δεν αρκεί για να ολοκληρωθεί μια οικονομική απάτη. Ωστόσο, μπορεί να λειτουργήσει ως «κομμάτι του παζλ» για πιο σύνθετες μεθόδους εξαπάτησης, αφού θα μπορούσαν επιτήδειοι να χρησιμοποιήσουν τα παραπάνω στοιχεία –προσποιούμενοι τους υπαλλήλους του υποκαταστήματος- για να μας πείσουν ότι υπάρχει πρόβλημα με τη συναλλαγή και να προσφερθούν να μας βοηθήσουν, αρκεί να μοιραστούμε τα ευαίσθητα προσωπικά μας δεδομένα. Μάλιστα πρόκειται για μια κακή συνήθεια, που υιοθετούν οι περισσότεροι πελάτες, γι' αυτό και τα ίδια τα τραπεζικά ιδρύματα φροντίζουν να περιορίζουν τις πληροφορίες που αναγράφονται σε αυτές τις αποδείξεις, μας λέει ο τέως Αντιστράτηγος της αστυνομίας…

«Η τράπεζα, επειδή ξέρει ότι πετάμε ακριβώς απ’ έξω από το υποκατάστημα τις αποδείξεις, δίπλα στα ΑΤΜs, σε μια προσπάθεια να προστατεύσει τους πελάτες της δεν αφήνει επαρκή στοιχεία τέτοια, ώστε να μπορεί κάποιος να τα κατανοήσει. Παρόλ’ αυτά καλό είναι να τις παίρνουμε στο σπίτι μας, να τις σκίζουμε και να τις πετάμε εκεί.

Ωστόσο να ξέρετε ότι κάτι έχει αλλάξει στην μετά covid εποχή. Οι περισσότερες συναλλαγές γίνονται με e-banking, γι' αυτό και τα σχετικά περιστατικά εξαπάτησης παρουσιάζουν μείωση. Πριν την πανδημία, στο Ινστιτούτο καταγράφαμε εκατοντάδες προσπάθειες εξαπάτησης κάθε ημέρα. Τώρα πια είναι δεκάδες, αφού ο κόσμος συναλλάσσεται ηλεκτρονικά κι όχι με μετρητά. Παρόλ’ αυτά κι εκεί χρειάζεται μεγάλη προσοχή, αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση.

-Τι ηλικίες έχουν οι άνθρωποι που σας καλούν στο τηλέφωνο;

Μεγάλες. Αυτοί που πέφτουν τώρα πια θύματα, είναι πάνω από 65, 70 ετών».

Αυτά είναι τα μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνουμε

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι συμβουλές που μοιράζονται οι ειδικοί, ώστε να μη βρίσκεται κανείς στη δυσάρεστη θέση να βλέπει τους κόπους μιας ζωής να κάνουν φτερά, από τη μια στιγμή στην άλλη…

• Κάλυπτε πάντα το PIN με το χέρι σου

• Προτίμησε ΑΤΜ μέσα σε καταστήματα τραπεζών ή σε καλά φωτισμένα σημεία με κίνηση Κοίτα την υποδοχή κάρτας: αν είναι χαλαρή, στραβή ή «πρόσθετη» μην τη χρησιμοποιήσεις

• Έλεγξε το πληκτρολόγιο: αν φαίνεται περίεργο, μπορεί να είναι κάλυμμα

• Μην δέχεσαι «βοήθεια» από αγνώστους. Αν υπάρχει πρόβλημα, ακύρωσε, πάρε την κάρτα σου και φύγε

• Αν η κάρτα «κολλήσει», πάρε τηλέφωνο την τράπεζά σου επιτόπου. Μη φύγεις πριν μπλοκάρεις την κάρτα αν δεν στην επιστρέψει

• Έλεγξε το χώρο για κάμερες/ύποπτα αντικείμενα γύρω από την οθόνη

• Μην αφήνεις αποδείξεις στο ΑΤΜ (μπορεί να έχουν στοιχεία συναλλαγής)

• Ενεργοποίησε ειδοποιήσεις (SMS/app) για κάθε συναλλαγή

• Όρισε ημερήσια όρια ανάληψης για επιπλέον ασφάλεια.